Zgaga

Categories ZdrowiePosted on

Zgagę można opisać jako nieprzyjemne uczucie pieczenia w przełyku lub palenia w klatce piersiowej. Dodatkowo może mu towarzyszyć odbijanie się kwaśną treścią, uczucie cofania treści żołądkowej oraz ból w nadbrzuszu. Zgaga to popularny problem kobiet w ciąży, osób otyłych, a także tych palących papierosy i pijących alkohol. Ponadto zgadze sprzyja spożycie posiłku ciężkostrawnego, tłustego, kwaśnego lub wysoko przetworzonego; a także łakomstwo tj. przejadanie się, wypicie napoju bogatego w kofeinę lub gazowanego, czy też intensywny wysiłek fizyczny bezpośrednio po posiłku.

Autorka: Katarzyna Władyka

W zdrowym żołądku panuje równowaga pomiędzy kwasem żołądkowym a śluzówką żołądka. Kwas żołądkowy rozpoczyna proces trawienia oraz zabija drobnoustroje, które dostały się do żołądka wraz z pokarmem. Błona śluzowa żołądka chroni jego ściany przed niekorzystnym działaniem kwasu. Jeśli jego zbyt duża ilość jest produkowana naturalna równowaga zostaje wówczas zakłócona. W efekcie czego odczuwamy nieprzyjemne pieczenie.

Zgaga powstaje w wyniku nadmiaru kwaśnej treści żołądkowej, która przedostaje się z powrotem do przełyku. Normalnie przełyk jest dobrze chroniony przed działaniem kwasu żołądkowego przez zwieracz dolny przełyku. Jeśli jednak zwieracz jest osłabiony, kwaśna treść żołądkowa może się bez przeszkód cofać. Kiedy to nastąpi, kwas żołądkowy drażni wrażliwe tkanki w przełyku, powodując piekący ból – czyli właśnie zgagę.

Zazwyczaj zgaga pojawia się po zjedzeniu zbyt obfitego posiłku. Ściany żołądka szybko się wtedy rozciągają, nasila się też wydzielanie soków trawiennych, w tym kwasu solnego (to on jest powodem uczucia goryczy i kwaśności w ustach). Warto jednak podkreślić, że na pojawienie się zgagi ma wpływ nie tylko to, ile się zjada, ale również rodzaj spożywanych potraw, tempo jedzenia, a nawet pozycja, w jakiej odpoczywamy po jedzeniu. Najczęściej zgagę wywołują potrawy kwaśne, ostre, a także zawierające dużą ilość tłuszczu, słodycze, takie jak domowe wypieki czy czekolada.

Zgaga może również pojawić się po wypiciu alkoholu lub napoju gazowanego. Pośpiech przy jedzeniu także może wywołać zgagę. Jedząc szybko, nie przeżuwamy dokładnie pokarmu i do żołądka dostaje się zbyt duża ilość powietrza. Żołądek nadmiernie się rozciąga, a z nadmiernie wypełnionego żołądka pokarm łatwiej wraca z powrotem do przełyku. Znaczenie ma również pozycja, jaką przyjmujemy w trakcie i po posiłku. Okazuje się, że przestrzeganie zaleceń naszych babć, które twierdziły, że po sutym obiedzie dobrze jest chwilkę poleżeć („Pół godzinki dla słoninki” – mawiała moja babcia), może się skończyć niestrawnością. Leżenie po posiłku sprzyja bowiem zgadze; w takiej pozycji kwaśna treść z żołądka łatwiej cofa się do przełyku.

Jak unikać zgagi?

Możemy uniknąć zgagi, jeżeli zastosujemy się do prostych zaleceń. Pamiętajmy, że niestrawność nam nie grozi, gdy będziemy zwracać większą uwagę na to, co, ile, kiedy i w jaki sposób jemy.

Dlatego, jedzmy często małe, ale lekkostrawne posiłki. Idealnie byłoby jadać pięć posiłków dziennie o stałych porach. Nie spieszmy się podczas posiłku: jedzmy powoli, przeżuwając dokładnie każdy kęs.

Zwracajmy uwagę, na to, co zjadamy. Jak już wspomniano, zgagę wywołują zwykle potrawy tłuste, pikantne, kwaśne, a także słodycze zawierające dużą ilość tłuszczu. Często jednak pojawianie się zgagi jest sprawą indywidualną. Dlatego warto obserwować swój organizm i zapamiętywać, po spożyciu jakich potraw pojawiła się ta dolegliwość. Dzięki temu będziemy wiedzieć, czego w przyszłości unikać.

Poniższa tabela przedstawia efekty działania niektórych produktów spożywczych na występowanie zgagi.

Produkty i potrawy Efekty działania na zgagę
Czekolada, kakao, mocna kawa, herbata, mięta, alkohol Obniżenie ciśnienia dolnego zwieracza przełyku (LES)
Tłuszcz, warzywa cebulowe Nasilenie spontanicznej relaksacji dolnego zwieracza przełyku
Owoce i soki cytrynowe, pomidory, ostre przyprawy (pieprz, chilli, pieprz cayenne) Stymulacja receptorów przełykowych
Czekolada, kakao, tłuszcz Opóźnianie opróżniania żołądka
Kawa, alkohol Zwiększenie czynności wydzielniczej żołądka

źródło: Cymerys M., Kliniczny zarys chorób wewnętrznych – podręcznik dla studentów dietetyki, Poznań 2013, 113–116.

Kolejne ważne zalecenie dotyczy napojów: nie popijajmy w trakcie jedzenia, szczególnie dotyczy to napojów gazowanych, z których w ogóle najlepiej zrezygnować. Ponadto warto pamiętać, że stres i pośpiech mogą nasilać niestrawność. Posiłek powinien przebiegać w miłej i swobodnej atmosferze.

Przez dwie godziny po posiłku starajmy się utrzymać pionową pozycję ciała. Unikajmy leżenia i ciężkich prac fizycznych wymagających schylania się, a także dynamicznej gimnastyki. Unikajmy także pojadania między posiłkami. To ważne, bo słone przekąski, jak np. chipsy czy krakersy zawierają dużą ilość sodu, który sprzyja pojawianiu się zgagi. Ostatni posiłek zjedzmy najpóźniej na trzy godziny przed snem. Śpijmy z głową uniesioną wyżej od tułowia, najlepiej na poduszce o grubości ok. 15-20 cm. Z używek takich jak kawa, alkohol czy papierosy najlepiej w ogóle zrezygnujmy. Jak się nie da to przynajmniej ograniczmy. Na koniec rada, która pomoże nie tylko na zgagę: pilnujmy wagi. Zbędne kilogramy są przyczyną mnóstwa poważnych chorób i zaburzeń.

Jest wiele przyczyn zgagi, ale dzięki trzymaniu się poniższych zasad można jej skutecznie uniknąć:

UNIKAJ GAZOWANYCH NAPOJÓW

UNIKAJ DUŻEJ ILOŚCI ALKOHOLU

UNIKAJ KWAŚNYCH, CYTRUSOWYCH NAPOJÓW I POTRAW

UNIKAJ TŁUSTYCH I PIKANTNYCH POTRAW

NIE JEDZ ZA DUŻO I ZA SZYBKO

NIE NOŚ ZBYT CIASNYCH UBRAŃ

NIE KŁADŹ SIĘ ZA SZYBKO Z PEŁNYM ŻOŁĄDKIEM

NIE PAL

UNIKAJ NIEREGULARNYCH PÓR JEDZENIA

UNIKAJ STRESU

DBAJ O WAGĘ CIAŁA

źródło: http://www.rennie.pl

Domowe sposoby na zgagę

Siemię lniane – do pół szklanki wrzątku wrzucamy łyżeczkę nasion. Zostawiamy do wystygnięcia, a następnie przecedzamy. Do mikstury dodać możemy odrobinę mleka lub jogurtu. Dlaczego ten sposób na zgagę jest tak skuteczny? Związane jest to z faktem, iż powstały żel pokrywa przełyk cienką warstwą ochronną zapobiegającą podrażnieniom śluzówki przełyku.

Prawoślaz lekarski – podobnie jak wspomniane powyżej siemię lniane, tworzy ochronną powłokę na śluzówce przełyku. W celu przygotowania mikstury na bazie tej rośliny trzeba łyżkę korzenia zalać letnią, przegotowaną wodą, zamieszać i odstawić na około 30 minut. Następnie odcedzamy i pijemy po 2 łyżeczki dziennie.

Napar z imbiru – to świetny sposób dla osób borykających się zarówno z częstą zgagą, jak i mdłościami. Do jego przygotowania najlepiej posłużyć się świeżym imbirem. Do szklanki wrzątku wrzucamy jedną łyżkę rośliny, zaparzamy przez 10 minut i wypijamy.

Sok z marchewki, buraka, ogórka oraz rzodkwi – warzywa te mają odczyn zasadowy, który neutralizuje kwaśną treść cofającego się pokarmu.

Herbata z kminku – do szklanki wody dodajemy 2 łyżeczki kminu rzymskiego. Zaparzamy przez około 10 minut, odcedzamy i wypijamy.

Soda – gdy tylko zaczniemy czuć pieczenie w przełyku łyżeczkę preparatu rozpuszczamy w szklance ciepłej wody i wypijamy.

Gdy ciągle piecze

Ciągła, nieustępująca zgaga to poważny objaw, którego nie należy ignorować – stanowi efekt przewlekłego podrażniania przełyku przez cofającą się treść pokarmową, do czego dochodzić może w przebiegu choroby refluksowej przełyku, przepukliny rozworu przełykowego, zapalenia przełyku lub raka przełyku. Niezbędna jest wówczas bezzwłoczna konsultacja z lekarzem.

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

FreshMail.pl