„Wojna o pieniądz” według Song Hongbinga – część I

Categories SpołeczeństwoPosted on

Czy możemy wyobrazić sobie życie bez pieniądza? To byłoby raczej bardzo trudne do wyobrażenia. Pieniądz, niezależnie od tego w jakiej formie występuje, jest regulatorem gospodarki światowej i głównym instrumentem umożliwiającym dokonywanie wszelkich transakcji na rynku. Pieniądz jest równie pożytecznym, co niebezpiecznym instrumentem w zależności od tego kto, i w jakim celu się nim posługuje.

Autorka: Grażyna Tarnowska

Kupiłam ostatnio wspaniałą, godną polecenia, książkę na ten temat. Tę książkę czyta się jak kryminał i czasami kryminał przypomina. W świecie wielkich interesów nie ma litości, najważniejszy jest pieniądz i zysk.

Kim jest autor książki?

Autor fascynującej książki pod tytułem „Wojna o pieniądz” jest z pochodzenia Chińczykiem, absolwentem uniwersytetów amerykańskich. Jego pasją było badanie finansowej historii świata. Pełnił funkcję starszego konsultanta Rządu Federalnego, a od końca 2007r. pracuje na stanowisku głównego stratega i analityka ds. międzynarodowych finansów oraz głównego dyrektora Wydziału Kapitalizacji Strukturalnych w grupie finansowej Hong Yuan Securities Company. Duże korporacje zatrudniają go w charakterze konsultanta finansowego.

Song Hongbing trafnie przewidział, zanalizował i opisał przyczyny i skutki kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych w latach 2007–2008. W roku 2009 powrócił do Chin i jest ekspertem w dziedzinie finansów.

W swojej książce analizuje i wyjaśnia funkcjonowanie zdarzeń ekonomicznych z pieniądzem w tle, posługując się najchętniej przykładami zaczerpniętymi z gospodarki i historii gospodarczej Stanów Zjednoczonych.

Świat finansjery, władzy i wielkich pieniędzy

„Wojna o pieniądz” to aż trzy tomy interesującej analizy funkcjonowania banków i instytucji finansowych oraz tworzących je i zarządzających nimi elit bankierskich. To również opis powiązań pomiędzy światem polityki i finansów przypominający momentami spiskowa teorię dziejów. Autor, w początkowych rozdziałach książki, opisuje historię karier najbardziej znanych bankierskich rodzin wymieniając je z imienia i nazwiska, jak również metody ich działania w świecie międzynarodowych finansów na tle historii Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych.

Zdaniem autora omawianej publikacji wszystkie wojny i konflikty międzynarodowe prowokowane są przez bankierów z powodu ich bezgranicznej chciwości i chęci zysku. Dla podkreślenia tego faktu przytacza słowa Prezydenta Thomasa Jeffersona z 1802 roku:

„Jestem głęboko przekonany, że niebezpieczeństwo dla naszej wolności, które stanowią międzynarodowe instytucje bankowe, jest daleko większe niż groźba ze strony wrogich armii. Bankierzy stworzyli już nową arystokrację pieniądza, lekceważąc lokalne rządy”.

Być może to przesada, ale po lekturze tej książki, każdy może samodzielnie wyrobić sobie zdanie na ten temat. To dosyć interesujący wątek i warto z czystej ciekawości i dla wiedzy ogólnej to przeczytać. Istota funkcjonowania pieniądza, instytucji finansowych i zdarzeń gospodarczych z tym związanych oraz świata polityki, opisana jest dopiero w dalszej części wykładu. Wybrałam tylko niektóre, moim zdaniem, najbardziej interesujące zagadnienia chociaż godne polecenia są właściwie wszystkie i nie chciałabym czytelnikowi zabierać możliwości samodzielnego przestudiowania wykładu; warto! Można tam znaleźć również fragmenty dotyczące Polski, ale przeważa tu zdecydowanie chiński punk widzenia.

Pytania zasadnicze stawiane przez autora w sprawie pieniądza

Przechodząc do meritum sprawy autor stara się odpowiedzieć na podstawowe pytania:

  • Jak funkcjonuje system waluty złotej i pieniądz papierowy?
  • Kto i na jakich zasadach emituje pieniądz papierowy bez parytetu złota?
  • Skąd biorą się kryzysy finansowe?
  • Jaki jest strategiczny cel międzynarodowej finansjery?
  • Czy chiński juan powróci do złota?

System waluty złotej

Pieniądz pełni w systemie gospodarczym funkcję środka wymiany, miernika wartości towarów, środka płatniczego, środka gromadzenia oszczędności (skarbu) oraz środka wymiany międzynarodowej.

Wszystkie te funkcje w bezpieczny sposób spełniała waluta, której wartość była wyznaczona przez parytet złota. Co więcej banknoty w tym systemie mogły być wymieniane na złoto. To dawało poczucie bezpieczeństwa uczestnikom obrotu gospodarczego i zabezpieczało gromadzone oszczędności przed ich utratą w wyniku inflacji.

Z punktu widzenia banków system miał jednak istotną wadę, chociaż zabezpieczał wartość odsetek od udzielonych kredytów w dłuższym okresie czasu, eliminując inflację, to jednak stanowił istotną barierę dla udzielanych kredytów uzależniając ich ogólną wartość od ograniczonej ilości złota znajdującej się w obiegu gospodarczym. Zyski banków nie mogły zatem rosnąć zbyt szybko; poza tym miały one bardzo ograniczony wpływ na kształtowanie emisji pieniądza. Chciwość bankierów, zdaniem autora, nie mogła być wystarczająco zaspokojona.

Wielki kryzys lat trzydziestych w Stanach Zjednoczonych zakończył funkcjonowanie systemu pieniądza złotego. Mechanizm początku upadku tej waluty Song Hongbing opisuje w następujący sposób:

  • W celu ustabilizowania sytuacji gospodarczej zostaje wydane rozporządzenie o wstrzymaniu w bankach wymiany na złoto
  • Zostaje wprowadzony nakaz wymiany zasobów złota (z wyjątkiem biżuterii) będących w posiadaniu osób fizycznych, na papierowe dolary pod karą 10 lat więzienia oraz wysokiej grzywny
  • Cenę przymusowego skupu złota rząd ustalił na poziomie 20,67$ za uncję

W tych trzech krokach pozbawiono obywateli zasobów złota i jednocześnie dużej części zgromadzonych oszczędności.

Uprzywilejowaną pozycję mieli tylko, zdaniem autora, międzynarodowi bankierzy, którzy odpowiednio wcześniej otrzymali tę poufną informację. Tuż przed krachem wycofali całość swojego kapitału z giełdy, przeznaczając go na zakup złota, po czym sprzedali je w Londynie po 35$ za uncję zarabiając w krótkim czasie na transakcji 69,39%.

To był pierwszy etap usunięcia złota z systemu walutowego. Drugi etap to likwidacja funkcji walutowej złota w obrocie międzynarodowym – w 1944 r. na konferencji w Bretton Woods (USA) ustalono tylko standard złota ( 35$ za uncję) dla dolara.

Trzeci etap to odejście, w roku 1971 r., od ustaleń z Bretton Woods i eliminacja standardu wymienialności dolara i całkowite odejście od złota.

System pieniądza papierowego

Pieniądz papierowy jest prawnym środkiem płatniczym, nie podlegającym wymianie na kruszec. Song Hongbing nazywa pieniądz papierowy „fałszywym pieniądzem”. Ten rodzaj waluty jest elastyczny i podatny na kształtowanie przez politykę finansową, szczególnie w kwestii udzielania kredytów. Jego istotna wadą jest podatność na inflację, ale zwiększenie podaży pieniądza, nieograniczone ilością złota, może generować zyski znacznie większe od ewentualnych strat spowodowanych inflacją. To był stały argument za rezygnacją z waluty złotej i wprowadzeniem do gospodarki systemu pieniądza papierowego. W tym systemie finansowym banki mogły „poszaleć” z emisją kredytów, zniknęło najsurowsze ograniczenie czyli parytet złota.

Naturalną konsekwencją wprowadzenia systemu waluty papierowej jest powstanie tzw. instrumentów finansowych, innymi słowy różnego rodzaju papierów wartościowych, instrumentów pochodnych, o często bardzo skomplikowanej strukturze, które pełnią role inwestycji w procesie pomnażania zainwestowanego kapitału. Pieniądze zainwestowane w papiery wartościowe nie zawsze przynoszą zysk. Tego typu transakcje zawsze są obarczone ryzykiem poniesienia straty i trzeba o tym pamiętać.

Emisja pieniądza papierowego

Emisją tego pieniądza zajmuje się bank centralny (jako jedyny bank w kraju mający do tego prawo).

W Stanach Zjednoczonych takie prawo posiada tylko FED czyli Rezerwa Federalna, pełniąca rolę banku centralnego, ale będąca prywatną instytucją finansową, której udziałowcami jest 12 prywatnych banków. Nazwy tych banków autor wymienia po kolei wraz ze strukturą ich udziałów w FED.

Jak dokonuje się emisji pieniądza papierowego?„W przypadku, kiedy rząd federalny potrzebuje pieniędzy, musi zastawić w prywatnej Rezerwie Federalnej przyszłe przychody z podatków płaconych przez obywateli (wewnętrzny dług państwowy), a wówczas FED dokonuje emisji banknotów, które są znane jako amerykańskie dolary – USD”. W ten sposób powstaje spirala zadłużenia wewnętrznego, która niestety rośnie w miarę zwiększających się wydatków budżetu państwa.

Czy jest jakakolwiek kontrola nad  procesem emisji pieniądza? Autor książki „Wojna o pieniądz” twierdzi, że nie. Ścisła kontrola tego procesu to najważniejsza dla wszystkich obywateli sprawa, ponieważ nadmierna emisja pieniądza prowadzi prostą drogą do inflacji, która pozbawi nas oszczędności. Pieniądz papierowy utracił już, w dużej mierze, funkcję gromadzenia skarbu.

Emisja pieniądza pozostaje w gestii bankierów. Oni potrafią zarobić bez względu na inflację. Drugim sposobem napełniania kasy państwowej jest emisja obligacji skarbowych, które sprzedawane inwestorom na rynku krajowym i zagranicznym, znakomicie powiększają zadłużenie państwa, w tym przypadku również zewnętrzne.

Warto orientować się w tych kwestiach, dlatego też „Dojrzali Wspaniali”, w najbliższym czasie, opublikują jeszcze dwa teksty (autorstwa Grażyny Tarnowskiej) dotyczące kwestii finansów.

Przeczytaj drugą część artykułu >

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

FreshMail.pl